Skattstofnar og útreikningur

Tekjuskattur og útsvar

Tekjuskattur er á bilinu 24,1% - 33% af tekjuskattsstofni, sbr. 2. kafla skattframtals.

• Af stofni 0-2.400.000 kr. - 24,10%.
• Af stofni 2.400.001-7.800.000 kr. - 27,00%.
• Af stofni yfir 7.800.000 kr. - 33,00%.

Sé tekjuskattsstofn annars samskattaðs aðila hærri en 7.800.000 kr. skal það sem umfram er skattlagt með 27% skatthlutfalli, allt að helmingi þeirrar fjárhæðar sem tekjuskattsstofn þess tekjulægri er undir 7.800.000 kr., þó reiknast 27% skatthlutfall aldrei af hærri fjárhæð en 2.700.000 kr. við þessar aðstæður.

Útsvar er reiknað af sama stofni og er hundraðshluti þess ákvarðaður af sveitarfélögum. Á álagningarseðli kemur fram sveitarfélag og hundraðshluti útsvars.

Frá þannig reiknuð um tekjuskatti og útsvari dregst persónuafsláttur og eftir atvikum sjómannaafsláttur, sbr. upplýsingar um skattafslátt hér á eftir.

Skattur á fjármagnstekjur

Stofn til skatts á fjármagnstekjur er vaxtatekjur, arður, leigutekjur og söluhagnaður, sbr. 3. kafla skattframtals. Lagður er 18% tekjuskattur á allar fjármagnstekjur ársins 2010. Frítekjumark manna vegna leigutekna af íbúðarhúsnæði er 30%. Frítekjumark er 100 þús. kr. vegna vaxtatekna hjá einstaklingi (200 þús. kr. hjá hjónum og samsköttuðum).

Hvorki útsvar né önnur gjöld eru lögð á fjármagnstekjur. Frá reiknuðum skatti á fjármagnstekjur dragast 18/37 af þeim persónuafslætti, sem ekki hefur verið nýttur með öðrum hætti.

Auðlegðarskattur

Á nettóeign einhleypings umfram 75 milljónir kr. og nettóeign hjóna og samskattaðs sambúðarfólks umfram 100 milljónir kr. er lagður 1,5% auðlegðarskattur.

Viðbótarauðlegðarskattur

Viðbótarauðlegðarskattur er 1,25% í álagningu 2011. Stofninn er mismunur á nafnverði og raunvirði hlutabréfa í eigu framteljanda í lok árs 2009.

Ef raunvirði bréfanna er hærra en það nafnverð sem talið var fram í framtali 2010, myndar mismunurinn stofn að því marki sem hann, að viðbættum auðlegðarskattsstofni fyrra árs, er umfram 90.000.000 kr. hjá einhleypingi eða 120.000.000 kr. hjá hjónum og samsköttuðum. Við útreikninginn er miðað við fjölskyldustöðuna skv. framtali 2010.

Gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra

Gjaldið er 8.400 kr. á hvern mann. Undanþegnir gjaldinu eru menn með tekjuskattsstofn 1.425.218 kr. eða lægri, og þeir sem eru 70 ára og eldri í árslok 2010, svo og elli- og örorkulífeyrisþegar sem dvelja á dvalar- og hjúkrunarheimilum.

Útvarpsgjald

Gjaldið er 17.900 kr. á hvern mann. Undanþegnir gjaldinu eru menn með tekjuskattsstofn 1.425.218 kr. eða lægri, og þeir sem eru 70 ára og eldri í árslok 2010, svo og elli- og örorkulífeyrisþegar sem dvelja á dvalar- og hjúkrunarheimilum.

Slysatrygging við heimilisstörf

Iðgjald vegna slysatryggingar við heimilisstörf er 400 kr.

Skattafsláttur

Persónuafsláttur

Persónuafsláttur er 530.466 kr.

Persónuafsláttur er fyrst dreginn frá reiknuð um tekjuskatti. Óráðstafaður persónuafsláttur gengur síðan til greiðslu á útsvari. Þegar um samskattaða einstaklinga er að ræða er þeim hluta persónuafsláttarins, sem enn er óráðstafað, bætt við persónuafslátt maka. Af því sem þá kann að vera óráðstafað ganga 18/37 til greiðslu skatts á fjármagnstekjur, en fellur að öðru leyti niður.

Sjómannaafsláttur

Sjómannaafsláttur á árinu 2010 var 987 kr. á dag. Sjómannaafsláttur er dreginn frá reiknuðum tekjuskatti á undan persónuafslætti. Hann getur mestur orðið jafnhár reiknuðum tekjuskatti af launum fyrir sjómannsstörf. Sjómannaafsláttur sem ekki nýtist á móti tekjuskatti fellur niður.

Vaxtabætur

Þeir sem greiða vaxtagjöld af lánum, sem tekin hafa verið vegna kaupa eða byggingar á íbúðarhúsnæði til eigin nota, eiga rétt á vaxtabótum.

Vaxtagjöld til útreiknings vaxtabóta er sú fjárhæð sem lægst er af a), b) og c).

1. Vaxtagjöld samkvæmt reit um 87 og/eða 166 á framtali.
2. 7% af eftirstöðvum skulda samkvæmt reit um 41, 45 eða 167 á framtali.
3. Hámark vaxtagjalda. Hjá einhleypingi er það 800.000 kr., hjá einstæðu foreldri 1.000.000 kr. og hjá hjónum, sambúðarfólki eða pari í staðfestri samvist 1.200.000 kr.

Frá vaxtagjöldum samkvæmt framan sögðu eru dregin 8% af tekjum. Hjá hjónum, sambúðarfólki eða pari í staðfestri samvist er miðað við samanlagðar tekjur beggja. Mismunurinn er vaxtabætur sem eru skertar hlutfallslega fari eignir að frádregnum skuldum fram úr:

• 4.000.000 kr. hjá einhleypingi eða einstæðu foreldri uns þær falla niður við 60% hærri mörk eða 6.400.000 kr.
• 6.500.000 kr. hjá hjónum, sambúðarfólki eða pari í staðfestri samvist uns þær falla niður við 60% hærri mörk eða 10.400.000 kr.

Hámark vaxtabóta fyrir einhleyping er 400.000 kr., fyrir einstætt foreldri 500.000 kr. og fyrir hjón, sambúðarfólk eða par í staðfestri samvist 600.000 kr.

Vaxtabætur sem eru lægri en 5.000 kr. á mann falla niður.

Fyrirfram ákvarðaðar vaxtabætur

Endanleg fjárhæð vaxtabóta er byggð á framtali og ákvörðuð við álagningu. Á innheimtuseðli hafa fyrirfram ákvarðaðar vaxtabætur verið dregnar frá endanlegri fjárhæð.

Fyrirfram ákvarðaðar vaxtabætur vegna vaxtagjalda á árinu 2011 koma ekki fram á álagningarseðli 2011.

Sérstök vaxtaniðurgreiðsla

Sérstök vaxtaniðurgreiðsla verður greidd á árunum 2011 og 2012.

Fjárhæðin miðast við lán vegna kaupa á íbúðarhúsnæði/búseturétti eins og þau standa í árslok 2010 og 2011 og nemur 0,6%. Hámark vaxtaniðurgreiðslu er 200.000 kr. hjá einhleypingi og 300.000 kr. hjá einstæðu foreldri og hjónum og sambúðarfólki. Fjárhæðin skerðist ef hrein eign einhleypings fer yfir 10.000.000 kr. og fellur niður við 20.000.000 kr. Hjá einstæðu foreldri og hjónum/sambúðarfólki skerðist fjárhæðin ef hrein eign fer yfir 15.000.000 kr. og fellur niður við 30.000.000 kr.

Sérstök vaxtaniðurgreiðsla að viðbættum vaxtabótum getur ekki orðið hærri en vaxtagjöld ársins vegna kaupa eða byggingar á íbúðarhúsnæði til eigin nota. Greiðsla fer fram 1. maí og 1. ágúst.

Barnabætur

Barnabætur eru greiddar framfærendum barna innan 18 ára aldurs, sem heimilisföst eru hér á landi. Þær eru greiddar í fyrsta sinn árið eftir að barn fæðist og í síðasta sinn árið sem 18 ára aldri er náð.

Tekjutengdar barnabætur með öllum börnum eru sem hér segir:

Hjón og sambúðarfólk:
Með fyrsta barni	152.331	kr.
Með hverju barni umfram eitt	181.323	kr.
Einstæðir foreldrar:
Með fyrsta barni	253.716	kr.
Með hverju barni umfram eitt	260.262	kr.

Tekjutengdar barnabætur eru skertar með hliðsjón af tekjum framfæranda umfram 3.600.000 kr. hjá hjónum, sambúðarfólki eða pari í staðfestri samvist og 1.800.000 kr. hjá einstæðu foreldri. Skerðingin er 3% af tekjum umfram mörkin ef um er að ræða eitt barn, 5% ef þau eru tvö og 7% ef þau eru þrjú eða fleiri.

Með öllum börnum yngri en 7 ára eru að auki greiddar tekjutengdar barnabætur, 61.191 kr. Skerðingarhlutföll þeirra eru 3% með hverju barni.

Barnabótum má aðeins skuldajafna á móti ofgreiddum barnabótum.

Fyrirfram ákvarðaðar barnabætur

Endanleg fjárhæð barnabóta er byggð á framtali og ákvörðuð við álagningu. Á innheimtuseðli hafa fyrirfram ákvarðaðar barnabætur verið dregnar frá endanlegri fjárhæð.

Skatthlutfall barna

Af launatekjum barna, sem ekki hafa náð 16 ára aldri á tekjuárinu, er reiknaður 4% tekjuskattur og 2% útsvar af fjárhæð sem er umfram 100.745 kr. Börn eiga ekki rétt á persónuafslætti.

Tryggingagjald og gjöld lögð á stofn til tryggingagjalds

Gjaldstofn og álagning

Tryggingagjald og önnur gjöld á sama stofn eru lögð á launagreiðendur. Gjaldstofninn er öll greidd laun, reiknað endurgjald, þóknanir, hlunnindi, mótframlag í lífeyrissjóð og aðrar hliðstæðar greiðslur samkvæmt III. kafla laga um tryggingagjald. Gjald í Ábyrgðasjóð launa vegna gjaldþrota er lagt á samkvæmt lögum um þann sjóð og markaðsgjald samkvæmt lögum um Útflutningsráð Íslands. Gjaldþrepið er 8,65% af stofni. Gjaldskyldir eru allir þeir sem greiða laun eða reikna sér endurgjald.

Hundraðshluti álagðra gjalda á stofn til tryggingagjalds skiptist þannig:

Almennt tryggingagjald	4,54%
Atvinnutryggingagjald	3,81%
Gjald í Ábyrgðasjóð launa v/gjaldþrota	0,25%
Markaðsgjald	0,05%
Samtals hundraðshluti til álagningar	8,65%
Viðbót vegna slysatryggingargjalds sjómanna við fiskveiðar	0,65%

Bændur, smábátaeigendur og vörubifreiðastjórar greiða atvinnutryggingagjald til Tryggingasjóðs sjálfstætt starfandi einstaklinga.

Tryggingagjald er lagt á laun samkvæmt launaframtali. Þar ber að telja fram öll tryggingagjaldsskyld laun, reiknað endurgjald, þóknanir og hlunnindi ársins 2010, auk mótframlags í lífeyrissjóð.

Stofn til tryggingagjalds vegna reiknaðs endurgjalds getur aldrei verið lægri en 748.224 kr. hjá manni í fullu starfi við eigin atvinnurekstur.

Innheimta - staðgreiðsla tryggingagjalds

Á staðgreiðslu ári skal greiða tryggingagjald mánaðarlega.

Á árinu 2010 var þó heimilt að skila tryggingagjaldi af gjaldstofni í fyrsta sinn í þeim mánuði, sem stofninn náði 504.000 kr. og síðan mánaðarlega eftir það, ef gjaldstofn hafði til þess tíma verið lægri að meðaltali en 42.000 kr. á mánuði. Tryggingagjald, sem ekki er staðgreiðsluskylt, gjaldfellur 1. ágúst.

Gjaldstofn utan staðgreiðslu er m.a. reiknað endurgjald lægra en 215.000 kr., reiknað endurgjald barna og laun og hlunnindi, sem undanþegin eru staðgreiðslu opinberra gjalda.

Dánarbú

Álagning á dánarbú fer eftir þeim reglum sem gilda um lögaðila og fer fram í lok október, um leið og lagt er á aðra lögaðila.

Kærufrestur

Frestur til að kæra álagningu opinberra gjalda, þ.m.t. tryggingagjalds, er 30 dagar talið frá dagsetningu auglýsingar ríkisskattstjóra um að álagningu sé lokið. Auglýsingin var dagsett 25. júlí og skal kæra hafa borist ríkisskattstjóra í síðasta lagi 24. ágúst 2011. Kæra skal vera skrifleg og studd nauðsynlegum gögnum. Unnt er að senda kæru rafrænt á þjónustusíðu, skattur.is.

Staðgreiðsluyfirlit

Á innheimtuseðli eru birtar upplýsingar um innborgaða staðgreiðslu sundurliðaða eftir launagreiðendum. Ef upplýsingum ber ekki saman við launaseðla er launamönnum bent á að snúa sér til launagreiðanda varðandi leiðréttingu. Sé afdregin staðgreiðsla ekki leiðrétt þannig, geta menn snúið sér til ríkisskattstjóra með umsókn um leiðréttingu. Afrit af launaseðlum þurfa að fylgja slíkri umsókn.

Gjöld í staðgreiðslu

Staðgreiðsla er bráðabirgðagreiðsla opinberra gjalda á tekjuári. Við uppgjör staðgreiðslu á móti álögðum tekjuskatti og útsvari getur komið fram mismunur, þ. e. inneign eða skuld. Sama gildir um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur og staðgreiðslu tryggingagjalds.

Af launum og öðrum staðgreiðsluskyldum tekjum var á árinu 2010 reiknuð 37,22%, 40,12% og 46,12% staðgreiðsla, þ.e. 24,1%, 27% og 33% tekjuskattur og 13,12% útsvar. Álagt útsvar er mismunandi eftir sveitarfélögum, en í staðgreiðslu er miðað við landsmeðaltal (13,12%).

Af arði og staðgreiðsluskyldum vaxtatekjum var reiknuð 18% staðgreiðsla vegna skatts á fjármagnstekjur.

Inneign/skuld

Inneign - ofgreidd staðgreiðsla vegna tekjuskatts og útsvars

Inneign getur t.d. myndast í neðangreindum tilvikum:

• Persónuafsláttur hefur ekki verið nýttur við staðgreiðslu.
• Ríkisskattstjóri hefur veitt ívilnun til lækkunar á tekjuskattsstofni.
• Frádráttur er færður á skattframtal vegna ökutækjastyrks og dagpeninga sem staðgreiðsla hefur verið greidd af.
• Iðgjöld vegna viðbótar lífeyrissparnaðar hafa ekki verið dregin frá stofni til útreiknings staðgreiðslu.
• Útsvar í sveitarfélagi framteljanda er lægra en landsmeðaltal (13,12%).

Skuldir - ógreiddur tekjuskattur og útsvar

Skuld getur t.d. myndast í neðangreindum tilvikum:

• Útsvar í sveitarfélagi framteljanda er hærra en landsmeðaltal (13,12%).
• Persónuafsláttur hefur verið ofnýttur við staðgreiðslu.
• Launagreiðandi hefur ekki staðið skil á afdreginni staðgreiðslu.
• Skattur af fjármagnstekjum hefur ekki verið innheimtur.

Skuld getur einnig myndast vegna tekjuliða, sem ekki var skylt að skila staðgreiðslu af, t.d. vegna:

• Leigutekna og söluhagnaðar.
• Hagnaðar af atvinnurekstri.

Inneign/skuld vegna tryggingagjalds

Inneign vegna tryggingagjalds getur myndast ef staðgreiðsla hefur verið ofgreidd. Á sama hátt myndast skuld ef ekki hafa verið gerð skil á greiðslu tryggingagjalds.

Mismunur - inneign/skuld

Á mismun staðgreiðslu og álagningar er reiknað 2,5% álag. Gildir það bæði um inneignir vegna ofgreiddrar staðgreiðslu og um skuldir vegna ógreidds tekjuskatts, útsvars og skatts á fjármagnstekjur.

Á mismun (skuld) staðgreiðslu og álagningar tryggingagjalds reiknast dráttarvextir frá gjalddaga, sé greitt eftir eindaga hvers tímabils.

Á ofgreidda staðgreiðslu tryggingagjalds eru reiknaðir inneignarvextir.

Gjöld utan staðgreiðslu

Skuld getur myndast vegna eftir talinna gjalda:

• Útvarpsgjalds.
• Gjalds í Framkvæmdasjóð aldraðra.
• Slysatryggingar vegna heimilisstarfa.
• Skatts á fjármagnstekjur.
• Auðlegðarskatts
• Viðbótar auðlegðarskatts.
• Búnaðargjalds.
• Tryggingagjalds.

Skuld getur einnig myndast ef fyrirfram ákvarðaðar barnabætur, vaxtabætur eða sérstök vaxtaniðurgreiðsla reynast hærri en endanlega ákvarðaðar bætur.

Greiðslustaða

Til frádráttar og skulda jöfnunar koma:

• Fyrirframgreiðsla upp í gjöld utan staðgreiðslu, þ.e. búnaðargjald ársins 2011.
• Ofgreidd staðgreiðsla.
• Skattafsláttur.
• Barnabætur.
• Vaxtabætur.
• Sérstök vaxtaniðurgreiðsla.
• Inneignar vextir (að frádreginni staðgreiðslu fjármagnstekjuskatts).
• Álag v/ofgreiddrar staðgreiðslu og fyrirframgreiðslu upp í búnaðargjald.

Ráðstöfun staðgreiðslu og ofgreiddrar fyrir framgreiðslu

Hjá hjónum og samsköttuðu sambúðarfólki er ofgreiddri staðgreiðslu fyrst ráðstafað til greiðslu á ógreiddu útsvari og tekjuskatti maka vegna álagningarársins.

Síðan er ofgreiddri staðgreiðslu og ofgreiddri fyrirframgreiðslu búnaðargjalds ráðstafað til greiðslu á:

• Eldri þing- og sveitarsjóðsgjöldum.
• Álögðum gjöldum ársins sem gjaldfalla 1. ágúst eða fyrr.
• Eftirstöðvum tryggingagjalds og vanskilum á staðgreiðslu.
• Eldri þing- og sveitarsjóðsgjöldum maka.
• Öðrum gjaldföllnum sköttum.

Ofgreiddri staðgreiðslu er ráðstafað upp í ofgreiddar greiðslur úr fæðingarorlofssjóði og ofgreiddar húsaleigubætur frá sveitarfélögum.

Ráðstöfun barnabóta, vaxtabóta og sérstakrar vaxtaniðurgreiðslu

Frá vaxtabótum, sérstakri vaxtaniðurgreiðslu og barnabótum eru dregnar fyrirfram ákvarðaðar vaxtabætur, sérstök vaxtaniðurgreiðsla og barnabætur. Barnabótum, sem þá standa eftir, er ráðstafað á móti ofgreiddum barnabótum og skipt á tvo gjalddaga, 1. ágúst og 1. nóvember. Vaxtabætur og sérstök vaxtaniðurgreiðsla koma til útborgunar 1. ágúst. Vaxtabótum og sérstakri vaxtaniðurgreiðslu sem koma til útborgunar 1. ágúst er ráðstafað til greiðslu á:

• Eldri þing- og sveitarsjóðsgjöldum.
• Álögðum gjöldum ársins sem gjaldfalla 1. ágúst eða fyrr.
• Eftirstöðvum tryggingagjalds.
• Kröfum að utan.
• Vangreiddum þing- og sveitarsjóðsgjöldum maka.
• Virðisaukaskatti, bifreiðagjaldi og þungaskatti.
• Ofgreiddum greiðslum úr Fæðingarorlofssjóði.
• Ofgreiddum húsaleigubótum frá sveitarfélögum.
• Vangreiddum meðlögum hjá Innheimtustofnun sveitarfélaga.

Gjalddagar

Eftirstöðvum álagðra gjalda og fyrirframgreiðslu búnaðargjalds vegna álagningar ársins 2012 er jafnað á fimm gjalddaga, 1. ágúst - 1. desember. Þó er útvarpsgjaldi jafnað á þrjá gjalddaga, 1. ágúst, 1. september og 1. október.

Gjalddagaskipting miðast þó við að ekki sé til innheimtu lægri fjárhæð en 2000 kr. á hverjum gjalddaga.

Vangreiðsla á hluta gjalda veldur því að öll gjöld á gjaldárinu falla í eindaga 15 dögum eftir gjalddagann, þó ekki fyrr en 15. næsta mánaðar eftir að álagningu er lokið.

Gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra, slysatryggingagjald vegna heimilisstarfa og ofgreiddar barnabætur, vaxtabætur og sérstök vaxtaniðurgreiðsla gjaldfalla 1. ágúst.

Ógreiddur tekjuskattur af reiknuðu endurgjaldi manna, sem stunda sjálfstæðan atvinnurekstur, er fallinn í gjalddaga fyrir 1. ágúst ef ekki hefur verið staðið í skilum með staðgreiðslu viðkomandi tekjuárs.

Staðgreiðsluskylt tryggingagjald er gjaldfallið fyrir 1. ágúst. Tryggingagjald utan staðgreiðslu gjaldfellur 1. ágúst.

Fyrirframgreiðsla búnaðargjalds sem reyndist ógreidd vegna ársins 2011, er gjaldfallin fyrir 1. ágúst.

Inneign sem myndast að loknum skuldajöfnuði er greidd þannig:

• Barnabætur eru greiddar út 1. ágúst og 1. nóvember.
• Aðrar inneignir eru greiddar út 1. ágúst.

Inneign er greidd út þrátt fyrir ógreidda álagningu ársins sem gjaldfellur 1. september og síðar.

Innborgun gengur fyrst til lækkunar á elstu skuld.

Dráttarvextir

Dráttarvextir eru reiknaðir í samræmi við ákvæði 114. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, 32. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga og 13. gr. laga nr. 113/1990 um tryggingagjald, sbr. III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001.

Skyldur launagreiðanda

Launagreiðanda ber að halda eftir af launum starfsmanns fjárhæð, sem nægir til greiðslu opinberra gjalda hans, þó aldrei hærri fjárhæð að meðtalinni staðgreiðslu en sem nemur 75% af heildarlaunagreiðslu hverju sinni. Ágreining um afdrátt af launum má bera undir viðkomandi innheimtumann ríkissjóðs. Ákvörðun hans er kæranleg til fjármálaráðuneytis.

Greiðsluseðlar

Ef fjárhæð (skuld) á gjalddaga er 1000 kr. eða hærri eru greiðsluseðlar sendir gjaldendum vegna hvers gjalddaga 1. ágúst - 1. desember. Greiðsluseðlar eru sendir til þeirra gjaldenda sem ekki eru merktir ákveðnum launagreiðendum hjá innheimtumönnum ríkissjóðs.

Inneign 29. júlí

Inneignir verða greiddar út 29. júlí.

Lagt er inn á bankareikning gjaldanda ef upplýsingar um reikning eru fyrir hendi skv. skattframtali, bankaskrá innheimtumanna, ráðstöfunarskrá banka og sparisjóða eða launaskrá Fjársýslu ríkisins. Aðrar inneignir eru greiddar út hjá innheimtumönnum ríkissjóðs. Upplýsingar um greiðslu inneigna koma fram á innheimtuseðli.

Nánari upplýsingar

Ríkisskattstjóri veitir nánari upplýsingar um álagningu opinberra gjalda þ.m.t. tryggingagjalds, auk staðgreiðsluskila.

Innheimtumenn ríkissjóðs, sýslumenn utan Reykjavíkur og tollstjóri, veita nánari upplýsingar um greiðslustöðu, útborgun inneigna og innheimtu skulda. Jafnframt skal bent á upplýsingavef ríkisskattstjóra, www.rsk.is.

Leiðbeiningar þessar skapa hvorki rétt né skyldur umfram ákvæði laga.