Yfirlit

Inngangur

Ríkisskattstjóri rekur kerfi til móttöku á gögnum frá launagreiðendum, hlutafélögum og öðrum sem skyldir eru að skila upplýsingum um þriðja aðila. Kerfið er kallað Gagnaskil og þjónar bæði skattstofum og skilaskyldum aðilum. Boðið er upp á skil frá tölvukerfum með vefþjónustu. Einnig býður kerfið upp á notendaviðmót á þjónustusíðu skattsins (skattur.is) þar sem hægt er að skrá þessar upplýsingar. Hér er fjallað um þær vefþjónustur sem í boði eru, hvaða gögnum er hægt að skila með þeim, hvaða kröfur eru gerðar til þeirra gagna og leiðréttingamöguleika eftir skil. Einnig er fjallað um prófunar vefþjónustur sem settar hafa verið upp fyrir hugbúnaðarframleiðendur sem vilja útfæra bein skil úr kerfum sínum.

Þegar byrjað var að nota tölvutæk skil á síðustu öld var það gert með sendingum á textaskrám og sá skilamáti er enn mikið notaður. Á vef ríkisskattstjóra má finna lýsingu á textaskrárskilum. Reynt verður að halda þessari leið opinni eins lengi og það er talið heppilegt en vegna ýmissa takmarkana sem nú þegar eru til staðar og af tæknilegum ástæðum má búast við að lokað verði fyrir þennan skilamáta fyrr en varir. Því eru hugbúnaðarhús og aðrir aðilar sem enn skila textaskrám hvattir til að færa skilin til nútímans sem fyrst. Frá og með árinu 2011 koma boð þegar lesin er inn textaskrá þar sem vakin er athygli á að þessi skilamáti er úreltur.
Frá og með árinu 2012 eru til staðar reitir sem eru auðkenndir með þriggja stafa reitanúmeri og þeim reitum er ekki hægt að skila í textaskrá.

Kerfislýsing

Í kerfinu er gögnum skipt upp í rökréttar einingar og er sérstök skrá skilgreind fyrir hverja gagnategund. Gögnin eru send sem XML skjöl með SOAP staðlinum. Sérstakt XML snið (schema) er til staðar fyrir hverja gagnategund. Hugbúnaðarframleiðendur geta notað XML sniðin til að sannreyna gögnin áður en þau eru send. XML skjölin eru alltaf borin saman við hlutaðeigandi XML snið (schema) við innlestur. Ef XML skjal stenst ekki þessa prófun er sendingunni hafnað og villuboðum skilað. Ef skjalið er í lagi er það sent í regluprófun sem framkvæmir prófanir á móti gagnagrunnum. Standist gögnin hana er sendingin staðfest, kvittun búin til og gögnin vistuð í kerfinu. Að öðrum kosti eru villuboð send til baka. Aðgangi að skilum er stjórnað með veflyklum fyrir hvern gjaldanda og einnig er einungis tekið við gögnum frá viðurkenndum tölvukerfum. Jafnframt eru takmarkanir á því hvaða tegundum af gögnum hver gjaldandi getur skilað. Til dæmis geta einstaklingar eðlilega ekki skilað hlutafjármiðum.

Lýsingu þessari er skipt upp í kafla þar sem hverri miðategund fyrir sig er lýst ásamt því hvernig einstök atriði tengjast skattframtali. Sérstakur kafli lýsir uppbyggingu XML skjalanna ásamt lýsingu á sameiginlegum svæðum og þeim aðferðum sem eru notaðar við að sannreyna skjölin.

Breytingar vegna framtals 2012

Frá og með tekjuárinu 2011 (framtali 2012) hafa eftirtaldar breytingar verið gerðar:
Bætt hefur verið við tveim reitum á launamiða, reit 210 og 220. Í reit 210 skal tilgreina arð af hlutafé sem er greiddur sem laun og í reit 220 skal tilgreina stjórnarlaun.
Tekinn hefur verið í notkun nýr miði, fjármagnstekjumiði. Þeir aðilar sem hafa greitt fjármagnstekjur skulu skila þessum miða og tilgreina þar sundurliðun fyrir þá aðila sem hafa móttekið þær og þá staðgreiðslu sem haldið hefur verið eftir.
Reitum 210 og 220 og fjármagnstekjumiða er ekki hægt að skila í textaskrá.

Vefþjónustur

Almennt

Sett hefur verið upp testumhverfi fyrir prófanir á vefþjónustunni:
https://securep.rsk.is/Launamidar/LaunamidarWS/Vefthjonusta.asmx
Til þess að nota vefþjónustuna þarf notandi að fá kennitölu og veflykil hjá ríkisskattstjóra. Ennfremur þarf hann að ákveða, í samráði við hugbúnaðardeild ríkisskattstjóra, útgáfustreng kerfisins. Form útgáfustrengsins gæti verið svona: HeildarLaun V1.2.

Þegar testum er lokið er útbúinn útgáfustrengur fyrir grunn raunþjónustunar:
https://secure.rsk.is/Launamidar/LaunamidarWS/Vefthjonusta.asmx

Á þessum svæðum má finna lýsingu á þeim aðgerðum sem vefþjónustan býður upp á ásamt þeim breytum sem hún tekur við og skilar. Hægt er að prófa XML og senda skjöl í testumhverfinu með því að kalla á sérstaka aðgerð:
https://securep.rsk.is/launamidar/profavefthjonustu/sendaxml.aspx

Högun

Biðlari

Biðlari sendir SOAP/XML skeyti á vefþjónustu sem er staðsett á Vefmiðlara. Sent er yfir SSL sem tryggir öryggi gagnanna. Biðlarinn getur verið í hvaða umhverfi sem er, Unix, Apple, Windows og skrifaður í hvaða forritunarmáli sem er. Forritunarumhverfið sem biðlarinn er skrifaður í þarf einungis að styðja SOAP.

Aðgerðir

Hér er lýsing á þeim aðgerðum sem vefþjónustan býður upp á:

Villuprófanir og uppbygging

Uppbygging XML skjala

Á myndinni hér fyrir neðan má sjá myndrænt hvernig XML skjölin eru byggð upp. Heiti skjalsins er mismunandi eftir miðategundum og má finna í kafla hlutaðeigandi miðategundar.
Fremst í skjalinu kemur auðkenning sem samanstendur af kennitölu launagreiðanda/sendanda ásamt veflykli. Þá koma nokkrar stýribreytur sem segja til um hvað skal gera. Næsti kafli heitir Midi og hefur eigindina (attribute) id sem inniheldur hlaupandi númer fyrir miðana sem kaflinn inniheldur. Hverri tegund miða er lýst í sérstökum kafla. Að lokum kemur samtölukafli. Hér má finna dæmi um XML skjal.

Sameiginleg svæði

Hér er yfirlit yfir þau svæði sem er sameiginleg fyrir alla miða ásamt lýsingu á þeim prófunum sem fara fram til að sannreyna XML skjölin. Öll upphæðasvæði eru sannreynd með TegUpphaed: Svæðið verður að innihalda tölustafi og verður að vera 0 eða hærra.
Neðst í listanum hér að neðan kemur yfirkaflinn Midi ásamt eigindinni id. Fyrsta svæðið í þessum kafla er Kennitala sem er alltaf fyrsta stak kaflans. Önnur stök eru mismunandi eftir tegund miða.

Launamiði

Allir geta skilað launamiðum. Þeir innihalda nánast allar upplýsingar um greiðslur launagreiðanda til launþega. Þeir eru einnig notaðir til að gera grein fyrir húsaleigugreiðslum, hlunnindum og fleiru. Reitir 210 og 220 eru nýjir frá og með framtali 2012.
Heiti XML skjals: Launamidaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Verktakamiði

Allir geta skilað verktakamiðum. Þeir innhalda einungis eitt atriði, verktakagreiðslur. Athugið að upphæðin er heildargreiðsla til verktaka með virðisaukaskatti.
Heiti XML skjals: Verktakamidi. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Þegar skilað er upplýsingum um verktakagreiðslur erlendra aðila sem ekki hafa íslenska kennitölu skal fylla út undirkaflann ErlendurAdili. þá skal setja gildið 9999999999 í kennitölu.

Fjármagnstekjumiði

Þeir sem eru á skilaskrá fjármagnstekjuskatts geta skilað fjármagnstekjumiða. Þessi miði er nýr vegna framtals 2012. Þeir aðilar sem hafa greitt fjármagnstekjur skulu skila þessum miða og tilgreina þar sundurliðun fyrir þá aðila sem hafa móttekið þær.
Heiti XML skjals: Fjarmagnstekjuskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Þegar skilað er upplýsingum um fjármagnstekjur erlendra aðila sem ekki hafa íslenska kennitölu skal fylla út undirkaflann ErlendurAdili. þá skal setja gildið 9999999999 í kennitölu.

Hlutafjármiði

Einungis hlutafélög, einkahlutafélög og Evrópufélög geta skilað hlutafjármiðum.
Heiti XML skjals: Hlutafjarmidaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Þegar skilað er upplýsingum um hlutefé erlendra aðila sem ekki hafa íslenska kennitölu skal fylla út undirkaflann ErlendurEigandi. þá skal setja gildið 9999999999 í kennitölu.

Stofnfjármiði

Stofnfjármiðar eru einungis fyrir sparisjóði.
Heiti XML skjals: Stofnfjarmidaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Stofnsjóðsmiði

Stofnsjóðsmiðar samvinnufélaga (kaupfélaga). Heiti XML skjals: Stofnsjodsmidaskra.
XML snið (schema).

Atvinnuleysistryggingasjóður

Sérstök tegund er útfærð fyrir Atvinnuleysistryggingasjóð og deildir hans. Óþarft er að útfæra þessa tegund hjá öðrum aðilum. Einungis er tekið við gögnum af þessari tegund frá Atvinnuleysistryggingasjóði og deildum hans.
Heiti XML skjals: Atvinnuleysisbotaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Lífeyrissjóðamiði

Þessi tegund er fyrir skil á gögnum sem einungis geta komið frá lífeyrissjóðum og koma ekki fram í launamiðategundinni. Einungis lífeyrissjóðir geta skilað lífeyrissjóðamiðum.
Heiti XML skjals: Lifeyrissjodaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Sveitarfélög

Þessi tegund er fyrir skil á gögnum sem einungis geta komið frá sveitarfélögum.
Heiti XML skjals: Sveitarfelagaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Tryggingafélög

Þessi tegund er fyrir skil á bótagreiðslum frá tryggingafélögum og staðgreiðslu þeim tengdum.
Heiti XML skjals: Tryggingafelog. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Tryggingastofnun

Þessi gagnategund er einungis til nota fyrir Tryggingastofnun ríkisins.
Heiti XML skjals: TRMidaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).

Bifreiðahlunnindi

Þessi tegund er fyrir skil á upplýsingum um bifreiðahlunnindi vegna afnota starfsmanna á bifreiðum vinnuveitenda. Heiti XML skjals: Bifreidahlunnindaskra. Sjá dæmi.
XML snið (schema).
Bifreiðahlunnindamiðar eru öðruvísi uppbyggðir en venjulegir launamiðar vegna þess að þeir innihalda, auk fjárhæðar bifreiðahlunnindanna upplýsingar um bifreiðina og hvers konar not starfsmaðurinn hefur af henni (takmörkuð, ótakmörkuð). Sameiginleg svæði eru þó þau sömu og í launamiðum.
Neðst í kaflanum er myndræn lýsing af uppbyggingu skjalsins.