Nauðsynlegar upplýsingar fyrir þá sem eru að byrja rekstur

Þegar farið er af stað með rekstur er margs að gæta og mikilvægt að afla sér sem gleggstra upplýsinga fyrirfram. Meðal annars er nauðsynlegt að kynna sér þær skyldur sem skattalögin leggja rekstraraðilum á herðar, enda eru skattareglur um atvinnurekendur og tekjur af rekstri miklu flóknari en skattareglur um launþega með launatekjur. Hér á eftir verður hlaupið stuttlega yfir helstu skyldur atvinnurekenda í skattalegu tilliti, en nánari upplýsingar fást til dæmis á upplýsingavef ríkisskattstjóra og í ýmsum leiðbeiningum útgefnum af ríkisskattstjóra (sjá kaflann um fræðsluefni hér aftast). Einnig má afla upplýsinga hjá ýmsum sérfræðingum, svo sem lögmönnum, endurskoðendum og rekstrarráðgjöfum.

Hverjir eru atvinnurekendur?

Almennt má segja að öll störf sem innt eru af hendi fyrir og á ábyrgð atvinnurekenda (rekstraraðila) séu unnin af launþegum. Þá er það atvinnurekandans að standa skil á launatengdum sköttum og gjöldum, svo sem afdreginni staðgreiðslu, tryggingagjaldi og greiðslum í lífeyrissjóði og stéttarfélög. Atvinnurekandinn þarf einnig að standa skil á ýmsum öðrum rekstrartengdum sköttum og gjöldum, eins og til dæmis virðisaukaskatti. Til atvinnurekenda teljast þeir sem stunda sjálfstæða atvinnustarfsemi, en sjálfstæð starfsemi í skilningi skattalaga er starfsemi sem felur í sér fjárhagslega áhættu og ábyrgð, er óháð öðrum og rekin í atvinnuskyni. Ekki eru alltaf skýr mörk á milli þess hverjir teljast vera launþegar og hverjir atvinnurekendur (verktakar). Þó eru t.d. félög sem stofnuð eru með ágóða að leiðarljósi, svo sem hlutafélög og einkahlutafélög, án vafa rekstraraðilar. Hins vegar eru einstaklingar sem vinna aðeins fyrir einn eða fáa í þeirri aðstöðu að það ræðst af eðli starfssambandsins við þann sem unnið er fyrir hvort viðkomandi telst vera verktaki (atvinnurekandi) eða launþegi. Ríkisskattstjóri getur skorið úr um þetta í skattalegu tilliti. Þannig getur ríkisskattstjóri synjað aðilum um skráningu á til dæmis virðisaukaskattsskrá með vísan til þess að þeir teljist vera launþegar og gildir þá einu þótt aðilar starfssambandsins telji að um verktöku sé að ræða. Skattyfirvöld geta líka metið starfssambandið eftir á og leiðrétt skattskil úr skilum rekstraraðila í skil launþega með tilheyrandi endurákvörðun skatta auk viðurlaga.

Tilkynningar- og skráningarskylda

Þeim sem eru að hefja atvinnurekstur er skylt að tilkynna um það til ríkisskattstjóra. Flestum rekstraraðilum er skylt að inna af hendi staðgreiðslu tekjuskatts og tryggingargjalds af greiddum eða reiknuðum launum. Þeir eiga að tilkynna sig til skráningar á launagreiðendaskrá hjá eigi síðar en 8 dögum áður en starfsemi hefst. Þeir sem eru í virðisaukaskattsskyldri starfsemi þurfa sömuleiðis að tilkynna sig til skráningar hjá ríkisskattstjóra innan sömu tímamarka. Sé um vörugjaldsskylda starfsemi að tefla skal tilkynning hafa borist til vörugjaldsskrár hjá ríkisskattstjóra 15 dögum fyrir upphaf rekstrarins. Um tilkynningarskyldu til fleiri skráa hjá skattyfirvöldum getur verið að ræða. Til dæmis þurfa þeir sem eru skilaskyldir vegna staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur að gæta þess að tilkynna sig til skráningar hjá ríkisskattstjóra. Allar breytingar sem verða á rekstrinum eftir upphaf hans eru einnig tilkynningarskyldar (yfirleitt innan 8 daga frá því að breyting varð). Þannig er til dæmis mikilvægt að gæta þess að tilkynna um lok rekstrar. Sérstök eyðublöð eru til nota fyrir allar þessar tilkynningar, sjá eyðublöð RSK 5.02, sbr. RSK 10.31, RSK 5.04, RSK 5.22 og RSK 11.11.

Bókhald og tekjuskráning

Þeir sem hafa með höndum atvinnurekstur þurfa að færa bókhald, hvert sem formið á rekstrinum er. Bókhaldi skal hagað í samræmi við lög og reglugerðir um bókhald. Sé um virðisaukaskattsskyldu að ræða þarf einnig að haga bókhaldinu í samræmi við lög og reglugerðir um virðisaukaskatt. Sérhver færsla í bókhaldi á að byggja á áreiðanlegum og fullnægjandi gögnum sem rekja má til viðskiptanna. Skrá skal viðskipti í bókhaldið jafnskjótt og þau fara fram. Færslur í bókhaldi eiga að vera í skipulegri númeraröð og endurspegla rétta tímaröð viðskiptanna og annarra færslutilefna. Fylgiskjöl með bókhaldi á að geyma í samfelldri töluröð og til þeirra vísa við innfærslu í bókhaldsbækur. Til fylgiskjala teljast til dæmis afrit útgefinna sölureikninga og frumrit innkaupareikninga.

Skylt er að skrá tekjur jafnóðum og þær verða til. Meginreglan er sú að gefa skal út sölureikning við sérhverja afhendingu eða skrá söluna í sjóðvél jafnskjótt og hún fer fram. Sölureikningar eiga að vera fyrirfram tölusettir og má sama fyrirfram áprentaða númerið ekki nota oftar en einu sinni á ári. Að öllu jöfnu á að nota sömu tekjuskráningaraðferð við skráningu á allri sölu. Þannig eiga rekstraraðilar annað hvort að nota sölureikninga eða sjóðvél. Þeir sem skrá tekjur sínar í sjóðvél eiga þó jafnhliða innstimplun í sjóðvél að gefa út sölureikning til virðisaukaskattsskylds viðskiptavinar sem þess óskar. Þá þarf að hefta greiðslukvittun sjóðvélar við reikninginn.

Geyma á bókhaldsbækur, fylgiskjöl og önnur bókhaldsgögn, þar með talin gögn sem varðveitt eru á tölvutæku formi, á tryggan og öruggan hátt í minnst sjö ár frá lokum reikningsárs. Þeim sem nota sjóðvélar er þó ekki skylt að varðveita innri strimla lengur en þrjú ár frá lokum reikningsárs enda liggi fyrir fullfrágengið bókhald og undirritaður ársreikningur. Það athugist að það getur þurft að geyma vissan hluta bókhalds vegna virðisaukaskatts lengur en í sjö ár.

Fullfrágengið og fullnægjandi bókhald þarf að liggja til grundvallar framtals- og skýrsluskilum. Skattyfirvöld geta hvenær sem er kallað inn bókhaldið og gögn þess til skoðunar. Ef það er ófullnægjandi ber skattstjóra að áætla skatta og beita viðurlögum. Fáist bókhald ekki afhent eða ef bókhald hefur ekki verið fært ber að vísa máli til Skattrannsóknarstjóra eða Ríkislögreglustjóra.

Skil innan ársins

Staðgreiðsla tekjuskatts og tryggingagjalds

Launagreiðendur þurfa að standa ríkissjóði skil á staðgreiðslu tekjuskatts (þ.m.t. útsvar) og tryggingagjalds (þ.m.t. markaðsgjald) af launum og starfstengdum greiðslum, þar með talið af hvers kyns fríðindum og hlunnindum. Bæði þarf að skila staðgreiðslu af greiddum og reiknuðum launum.

Þannig þurfa launagreiðendur að reikna út og skila staðgreiðslu af launagreiðslum til starfsmanna sinna. Jafnframt þurfa þeir sem vinna við eigin atvinnurekstur að reikna sér laun eftir sérstökum reglum um reiknað endurgjald og skila staðgreiðslu af því eins og greiddum launum. Þeir þurfa líka að skila staðgreiðslu af reiknuðu endurgjaldi maka ef hann vinnur við reksturinn. Slíkur aðili þarf við upphaf starfsemi sinnar að áætla reiknað endurgjald á sérstöku eyðublaði (RSK 5.02) og skila því til ríkisskattstjóra.

Þó eru þeir sem aðeins reikna sér endurgjald undanþegnir staðgreiðsluskyldu tekjuskatts ef reiknaða endurgjaldið er lægra en kr. 215.000 á ári. Ekki þarf heldur að skila staðgreiðslu tekjuskatts af reiknuðu endurgjaldi barna sem vinna við reksturinn. Tekjuskattur er í slíkum tilvikum aðeins gerður upp á skatt- og launaframtali.

Ekki þarf heldur að skila staðgreiðslu af tryggingagjaldi nema einu sinni á ári ef launagreiðslur og reiknað endurgjald eru á bilinu 17.917 - 42.000 kr. á mánuði eða 215.000 - 504.000 kr. á ári. Sjá umfjöllun um ársmenn tryggingagjalds í kaflanum um árleg skil. Ef launagreiðslur og reiknað endurgjald eru undir þessu marki, þ.e.a.s. minna en 17.917 kr. á mánuði eða 215.000 kr. á ári, er staðgreiðsluskylda tryggingagjalda ekki fyrir hendi og þá tryggingagjaldið aðeins gert upp á fylgiblaði með skattframtali.

Staðgreiðsluskyldir launagreiðendur (þ.m.t. ársmenn tryggingagjalds) eiga að tilkynna sig til launagreiðendaskrár, eins og fjallað var um í kaflanum um tilkynningar- og skráningarskyldu.

Staðgreiðslu er skilað mánaðarlega og miðast skilin við mánuðinn á undan. Gjalddagi staðgreiðslu er 1. hvers mánaðar og eindagi 15. hvers mánaðar. Í undantekningartilvikum má þó skila staðgreiðslu einu sinni á ári, sjá kaflann um árleg skil.

Mikilvægt er að skila staðgreiðslu á réttum tíma svo ekki komi til beitingar álags og dráttarvaxta. Einnig er mikilvægt að skila skilagrein þó að launagreiðslur liggi niðri tímabundið (x-að í viðeigandi reit) því annars er ríkisskattstjóra skylt að áætla staðgreiðsluna.

Gert er ráð fyrir að launagreiðendur skili upplýsingum rafrænt. Ávinningurinn af rafrænum skilum er ótvíræður. Rafræn skil eru opin allan sólarhringinn. Þau spara tíma þar sem hægt er að ganga samtímis frá skýrslu og greiðslu í gegnum tölvu. Réttari skýrslugerð er tryggð þar sem komið er í veg fyrir innra ósamræmi í skýrslunni. Sendur er tölvupóstur til áminningar um eindaga ásamt orðsendingum um breytingar og nýmæli. Auðveldara er að hafa yfirsýn því alltaf er hægt að nálgast yfirlit yfir fyrri skil, stöðu þeirra á hverjum tíma og afrit af móttökukvittunum. Þess utan eru rafræn skil umhverfisvæn þar sem pappír verður þar með óþarfur og kostnaður við þau minni. Þá er að vænta ýmis konar viðbótarþjónustu sem eingöngu verður aðgengileg á vefnum. Flest launakerfi bjóða upp á rafræn skil staðgreiðslu og tryggingagjalds.

Nánari upplýsingar um staðgreiðslu má m.a. finna í Orðsendingum til launagreiðenda, Viðmiðunarreglum um reiknað endurgjald RSK 6.02 og Bifreiðaskrá RSK 6.03.

Virðisaukaskattur

Fyrirtæki og aðrir rekstraraðilar eiga að innheimta og skila virðisaukaskatti af allri sölu sinni og afhendingu á vörum og verðmætum, vinnu og þjónustu. Ekki skal innheimta virðisaukaskatt af þjónustu ef hún er sérstaklega undanþegin samkvæmt lögum um virðisaukaskatt. Sé aðili virðisaukaskattsskyldur á hann að tilkynna sig til virðisaukaskattsskrár, eins og fjallað var um í kaflanum um tilkynningar- og skráningarskyldu. Þá úthlutar skattstjóri honum svokölluðu virðisaukaskattsnúmeri.

Þeir sem selja vörur eða þjónustu fyrir minna en 1.000.000 kr. (án vsk.) á sérhverju tólf mánaða tímabili þurfa ekki að innheimta virðisaukaskatt. Þessi undanþága er valkvæð. Kjósi aðili með veltu undir 1.000.000 kr. á ári að tilkynna sig til skráningar á virðisaukaskattsskrá þá innheimtir hann virðisaukaskatt af sölu, en ef hann kýs að tilkynna sig ekki til skráningar þá innheimtir hann ekki virðisaukaskatt af sölu. Kjósi aðili fyrri kostinn, þ.e.a.s. að standa utan virðisaukaskattsskrár og innheimta ekki virðisaukaskatt, þá verður hann virðisaukaskattsskyldur og þar af leiðandi tilkynningar- og skráningarskyldur þegar honum má vera ljóst að sala muni ná 1.000.000 kr. markinu á 12 mánaða tímabili. Þess skal getið að með því er ekki átt við almanaksárið.

Rekstraraðilar eiga að greiða virðisaukaskatt í ríkissjóð á gjalddögum svokallaðra uppgjörstímabila virðisaukaskatts. Algengast er að uppgjörstímabilið sé tveir mánuðir (janúar-febrúar, mars-apríl, maí-júní, o.s.frv.). Þá er gjalddaginn 5. dagur annars mánaðar eftir lok tímabilsins. Þegar svona stendur á er talað um að aðili sé í almennum eða tveggja mánaða skilum. Sumir virðisaukaskattsskyldir aðilar eru þó í svo kölluðum ársskilum. Við nýskráningu ákvarðast skilamátinn frá félagsformi, upphæð reiknaðs endurgjalds þegar um einstaklinga er að ræða eða eftir atvikum af sérstökum aðstæðum. Þeir sem eru í almennum skilum geta einnig verið færðir í ársskil fari velta þeirra undir kr. 3.000.000 á næstliðnu almanaksári. Bændur eru með sex mánaða uppgjörstímabil, þ.e.a.s. janúar-júní og júlí-desember. Gjalddagar landbúnaðarskila eru 1. mars og 1. september. Það athugist að engir sérstakir eindagar eru í virðisaukaskatti, gjalddagi og eindagi eru einn og sami dagurinn.

Áritaðar virðisaukaskattsskýrslur í formi gíróseðils RSK 10.01 eru ekki sendar til gjaldenda nema í undantekningar tilfellum. Almenna reglan er að virðisaukaskattsskýrslum er skilað með rafrænum hætti.

Mikilvægt er að skila virðisaukaskattinum á réttum tíma svo ekki komi til beitingar álags og dráttarvaxta. Einnig er mikilvægt að skila skýrslu (núllskýrslu) þótt rekstur liggi niðri tímabundið því annars er skattstjóra skylt að áætla virðisaukaskattinn. Verið getur að gjaldandi eigi inneign hjá ríkissjóði, þ.e.a.s. ef innskattur er hærri en útskattur. Inneignarskýrslum á að skila beint til skattstjóra. Þurfi að leiðrétta áður innsenda skýrslu fer leiðrétting fram á sérstöku skýrslueyðublaði RSK 10.26

Nánar um virðisaukaskatt

Vörugjald

Vörugjald leggst á gjaldskyldar vörur við innflutning eða innanlandsframleiðslu. Vörugjaldsskyldar vörur eru taldar upp með tollskrárnúmerum í viðauka við lög um vörugjald. Helstu vörutegundir sem bera vörugjald eru kaffi, te, sælgæti, kex, drykkjarvörur, sultur, súpur, grautar, ís, gúmmívörur, ýmis byggingarefni, bílahlutar, vinnuvélar, lyftur, teppi, lampar, ljósaskilti og heimilistæki. Ef vara er gjaldskyld við innflutning þá er framleiðsla, aðvinnsla og pökkun á sömu vöru hér á landi líka gjaldskyld. Sé aðili vörugjaldsskyldur á hann að tilkynna sig til vörugjaldsskrár, eins og fjallað var í kaflanum um tilkynningar- og skráningarskyldu.

Meginreglan um uppgjör innflytjenda á vörugjaldi er sú að þeir greiða vörugjald við tollafgreiðslu. Frá þessu eru tvær undantekningar; annars vegar ef aðili er á vörugjaldsskrá (þá skilar hann vörugjaldi eftir uppgjörstímabilum gjaldskyldra framleiðenda) og hins vegar ef aðili er með tollkrít (þá gerir hann upp vörugjald á gjalddaga tollkrítarinnar). Gjaldskyldir framleiðendur, þ.e.a.s. þeir sem framleiða, vinna að eða pakka gjaldskyldum vörum innanlands, greiða vörugjald af afhentum gjaldskyldum vörum á uppgjörstímabili á gjalddaga viðkomandi tímabils, en uppgjörstímabil eru tveggja mánaða, þ.e.a.s. janúar-febrúar, mars-apríl, maí-júní o.s.frv. og gjalddagi 28. dagur annars mánaðar eftir lok viðkomandi tímabils.

Tollstjóri sendir innflytjendum gíróseðla vegna vörugjalds af innflutningi, en skattyfirvöld senda áritaðar vörugjaldsskýrslur RSK 10.41 til þeirra sem eru gjaldskyldir innanlands.

Vörugjaldsskýrslur er einungis hægt að greiða hjá innheimtumönnum ríkissjóðs (sýslumönnum utan Reykjavíkur og tollstjóranum í Reykjavík). Berist árituð skýrsla ekki þá er hægt að prenta skýrslueyðublað af vef ríkisskattstjóra RSK 10.41, sækja eyðublaðið til skattyfirvalda eða óska eftir því að fá það póstsent. Mikilvægt er að skila vörugjaldi á réttum tíma svo ekki komi til beitingar álags og dráttarvaxta. Einnig er mikilvægt að skila skýrslu (núllskýrslu) þótt rekstur liggi niðri tímabundið því annars verður skattstjóri að áætla vörugjald.

Nánar um vörugjald

Fjármagnstekjuskattur

Rekstraraðilar sem eru skyldir til að standa skil á staðgreiðslu fjármagnstekjuskatts eiga að skila staðgreiðslunni fjórum sinnum á ári, sjá umfjöllun í kaflanum um árleg skil.

Nánar um fjármagnstekjuskatt

Fyrirframgreiðslur

Um ýmsar fyrirframgreiðslur skatta getur verið að ræða, svo sem vegna búnaðargjalds.

Árleg skil

Tekjuskattur o.fl. skattar

Tekjuskattur og fleiri skattar rekstraraðila eru gerðir upp á skattframtali. Að hverju ári liðnu þurfa rekstraraðilar því að skila framtali vegna rekstrarins undanfarið ár. Skattar eru ákvarðaðir við álagningu. Álagning og uppgjör samkvæmt skattframtali fer fram í júlílok og þá kemur í ljós hvort skattar hafi verið vangreiddir eða ofgreiddir miðað við staðgreiðslu eða fyrirframgreiðslur. Gjalddagar álagningarinnar eru 1. hvers mánaðar á tímabilinu ágúst-desember.

Lögaðilar, eins og til dæmis hlutafélög og einkahlutafélög, eru sjálfstæðir skattaðilar og eiga því að skila sínu eigin skattframtali. Það framtal heitir skattframtal rekstraraðila RSK 1.04. Skattframtali rekstraraðila má skila til skattstjóra á þrjá mismunandi vegu:

• Með dulrituðu og undirrituðu XML-tölvuskeyti. Kemur frá endurskoðendum og bókurum sem telja fram fyrir aðila og nota sérstakt framtalsforrit við verkið.
• Á vefframtali á heimasíðu ríkisskattstjóra skattur.is. Mælt er með slíkum skilum því að í vefframtalinu eru innbyggðar villuprófanir, sjálfvirkar færslur í reiti og ábendingar um það sem rangt hefur farið.
• Á pappírseyðublaði. Alltaf er hægt (heimilt) að skila öllum framtalseyðublöðum og gögnum á pappír.

Rekstur einstaklings er ekki skattlagður sérstaklega og er ekki sjálfstæður skattaðili og þess vegna eru skattar af rekstrinum gerðir upp á persónuframtali, þ.e.a.s. skattframtali einstaklings RSK 1.01. Þá þurfa ýmis rekstrareyðublöð að fylgja með framtali. Svipaðar reglur gilda um uppgjör vegna samrekstrar og sameignarfélaga sem ekki eru sjálfstæðir skattaðilar.

Skilafrestur framtala einstaklinga er í mars. Skilafrestur framtala lögaðila sem teljast vera sjálfstæðir skattaðilar er hins vegar 31. maí.

Tryggingagjald

Launagreiðendur eiga að staðgreiðsluári liðnu að senda ríkisskattstjóra launamiða RSK 2.01 vegna greiddra launa.

Ársmenn tryggingagjalds, þ.e.a.s. þeir sem eiga að skila staðgreiðslu af tryggingagjaldi einu sinni á ári, eiga að gera staðgreiðsluna upp á desembergjalddaga staðgreiðslu, þ.e.a.s. 1. janúar ár hvert (eindagi er 15. janúar).

Búnaðargjald og markaðsgjald

Búnaðargjald leggst á veltu virðisaukaskattsskyldra búvöruframleiðenda í atvinnugreinum landbúnaðar og skógræktar (ÍSAT 01 og 02), þó ekki á veltu í undirflokkunum þjónusta við jarðyrkju og búfjárrækt, dýraveiðar og tengd þjónusta og þjónusta tengd skógrækt (ÍSAT 01.4, 01.5 og 02.02). Búnaðargjald er bæði innheimt fyrirfram og við álagningu.

Markaðsgjald er lagt á gjaldstofn til greiðslu tryggingargjalds og reiknast sem hluti þess (bæði í staðgreiðslu og við álagningu). Markaðsgjald má draga frá tekjum þess rekstrarárs þegar stofn þess myndaðist.

Virðisaukaskattur

Við ársuppgjör og skattframtalsskil þurfa virðisaukaskattsskyldir aðilar að gæta þess, þegar við á, að standa skil á samanburðarskýrslu, leiðréttingarskýrslu og afstemmingarblaði. Skila á samanburðarskýrslu RSK 10.25 ef ekki er notast við skattframtal rekstraraðila við tekjuskattsuppgjör, afstemmingarblaði RSK 10.27 ef um er að ræða bæði virðisaukaskattsskylda og undanþegna starfsemi og leiðréttingarskýrslu RSK 10.26 ef fram kemur mismunur á þegar innsendum virðisaukaskattsskýrslum annars vegar og bókhaldi og ársreikningi hins vegar.

Sem fyrr segir getur verið að uppgjörstímabil rekstraraðila sé almanaksárið. Þannig kunna nýir og smáir rekstraraðilar að vera í svokölluðum ársskilum, en þá er gjalddagi virðisaukaskatts vegna viðkomandi árs 5. febrúar árið eftir. Þessi uppgjörsmáti gildir aðeins ef sala á vöru og skattskyldri þjónustu er innan við 3.000.000 krónur (án vsk.) á ári. Nái ársskilaaðili þessu veltumarki þá verður hann að skila leiðréttingarskýrslu RSK 10.26 og gera upp áfallinn skatt ársins á gjalddaga þess tveggja mánaða tímabils sem stendur yfir þegar hann nær 3.000.000 króna markinu. Eftir það er hann kominn í tveggja mánaða skil. Ársskilaaðila er einnig heimilt að tilkynna um breytingar á uppgjörstímabili og gera upp virðisaukaskatt á tveggja mánaða fresti þegar að sala hans í virðisaukaskattsskyldri starfsemi nær 1.400.000 kr. (án vsk).

Nánar um ársskil

Fjármagnstekjuskattur

Skylda til að skila staðgreiðslu skatts af vaxtatekjum hvílir á lánastofnunum, verðbréfafyrirtækjum, verðbréfamiðlurum, eignarleigufyrirtækjum og öðrum fjármálastofnunum, lögmönnum, löggiltum endurskoðendum og öðrum fjárvörsluaðilum sem hafa atvinnu af fjárvörslu, milligöngu eða innheimtu í verðbréfaviðskiptum eða annast innheimtu fyrir aðra. Skylda til að skila staðgreiðslu skatts af arði hvílir á hlutafélögum og öðrum félögum með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna. Þeir sem skila eiga staðgreiðslu skatts af fjármagnstekjum eiga að tilkynna sig til þar til gerðar skrár, eins og fjallað var um í kaflanum um tilkynningar- og skráningarskyldu.

Skilaskyldir aðilar þurfa að draga 20% staðgreiðslu af fjármagnstekjum. Stofn til staðgreiðslu af vaxtatekjum eru vextir, verðbætur, afföll, gengishækkun hlutdeildarskírteina og hvers kyns aðrar tekjur af peningalegum eignum. Gengishagnaður af gjaldeyrisreikningum og kröfum í erlendri mynt er þó undanþeginn staðgreiðslu. Stofn til staðgreiðslu af arði er sú fjárhæð sem hlutafélög og önnur félög með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna greiða eða úthluta í arð.

Skilaskyldir aðilar fá í janúar sendar áritaðar skilagreinar (gíróseðlar RSK 5.20) vegna staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur. Skil á greiðslu skal inna af hendi hjá innheimtumönnum ríkissjóðs (sýslumönnum utan Reykjavíkur og tollstjóra í Reykjavík) eða bönkum og sparisjóðum. Greiðslutímabilið er almanaksárið og gjalddagi 15. janúar árið eftir og eindagi 15 dögum síðar. Þeir sem ekki fá senda áritaða skilagrein verða að sækja greiðsluseðil RSK 5.19 til skattyfirvalda eða óska eftir því að fá hann póstsendan. Skil á greiðslu verða þeir að inna af hendi hjá innheimtumönnum ríkissjóðs.

Fræðsluefni

Orðsendingar

Skráðum rekstraraðilum, þ.e.a.s. þeim sem eru á þar til gerðum skrám hjá skattyfirvöldum, eru sendar í tölvupósti orðsendingar frá ríkisskattstjóra um skattamál. Þannig fá t.d. launagreiðendur sendar svokallaðar orðsendingar til launagreiðenda (RSK 6.01). Þessar orðsendingar geyma m.a. upplýsingar um skattkort og nýtingu persónuafsláttar, skattmat í staðgreiðslu, mat á hlunnindum (s.s. bifreiðahlunnindum, fatapeningum og fæðispeningum), útfyllingu launamiða og ýmsa frádráttarliði. Sömuleiðis fá til dæmis virðisaukaskattsskyldir aðilar sendar orðsendingar vegna virðisaukaskatts (RSK 11.14) þar sem fjallað er um lagabreytingar, skýrsluskil í tengslum við skattframtal o.fl.

Leiðbeiningar og skattmat

Ríkisskattstjóri gefur út ýmis skattmöt og leiðbeiningar um skatta og einstök svið skattamála. Þessir bæklingar fást hjá skattyfirvöldum um land allt. Einnig má nálgast efni þeirra á upplýsingavef ríkisskattstjóra. Á meðal mikilvægra skattmata og leiðbeininga má nefna:

RSK 6.02 Reiknað endurgjald - Almennar skýringar og viðmiðunarreglur í staðgreiðslu
RSK 6.03 Bifreiðaskrá - Skattmat í staðgreiðslu
RSK 8.00 Leiðbeiningar og dæmi um skattframtali og einstök framtalseyðublöð
RSK 11.19 Virðisaukaskattur - leiðbeiningar og dæmi
RSK 11.23 Virðisaukaskattur - til minnis um ársskil

Námskeið

Boðið er upp á námskeið sem er sérstaklega ætlað þeim sem eru að hefja eigin atvinnurekstur. Farið er yfir hagnýt atriði sem varða skattskil einstaklinga með atvinnurekstur, svo sem skyldur launagreiðanda í staðgreiðslu, tekjuskráningu og reikningaútgáfu, rekstrarkostnað og skattframtalið, auk þess sem fjallað er um virðisaukaskattinn: útskatt og innskatt, skattskyldu, undanþágur, skattverð o.þ.h. Námskeiðin eru nánar auglýst á upplýsingavef ríkisskattstjóra, rsk.is

Svarþjónusta

Ríkisskattstjóri veitir upplýsingar og leiðbeiningar um skattamál. Hringja má í þjónustuver í síma 442-1000 sem er opið virka daga kl. 9:30 - 15:30. Þegar um er að ræða álitaefni af flóknara taginu þarf þó að senda ríkisskattstjóra skriflega fyrirspurn, annað hvort með því að senda tölvupóst á rsk@rsk.is eða þá í bréfi. Svör eru veitt eins fljótt og auðið er.

Lög og reglugerðir

Ríkisskattstjóri gefur út í bókarformi samantekt laga og reglugerða á skattasviðinu. Sjá nánar upplýsingar um sölurit ríkisskattstjóra. Auk þess er skattalagasöfn þessi að finna á rsk.is

Sjá einnig verklagsreglur um einkahlutafélög