Búnaðargjald
Almennt um gjaldið
Lög um búnaðargjald, nr. 84/1997, tóku gildi 1. janúar 1998. Með upptöku gjaldsins var verið að sameina og einfalda álagningu og innheimtu þrenns konar gjalda á vegum sjóða og samtaka landbúnaðarins í einu opinberu gjaldi.
Gjaldskyldir aðilar
Gjaldskyldir eru virðisaukaskattsskyldir búvöruframleiðendur sem falla undir atvinnugreinanúmer 01 (landbúnaður) og 02 (skógrækt) í atvinnuvegaflokkun Hagstofu Íslands (ÍSAT 2008), þó ekki starfsemi í undirflokkum 01.61, 01.62, 01.63, 01.64 (þjónusta við jarðyrkju og búfjárrækt), 01.70 (dýraveiðar og tengd þjónusta) og 02.40 (þjónusta tengd skógrækt).
Gjaldstofn
Gjaldstofn búnaðargjalds er velta búvöru og tengdrar þjónustu hjá gjaldskyldum búvöruframleiðendum og nemur búnaðargjaldið 1,2% af gjaldstofni. Til gjaldskyldrar veltu telst sú velta sem fellur undir 11.-13. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, þ.e. annars vegar skattskyld velta og hins vegar undanþegin velta, þó að frádregnu andvirði seldra varanlegra rekstrarfjármuna. Við ákvörðun á gjaldstofni búnaðargjalds er einnig heimilt að draga frá veltu í virðisaukaskattsskyldri starfsemi kostnað vegna vinnslu og/eða sölu afurða. Gildir það jafnt um vinnslu og/eða sölu afurða sem fer fram heima á búinu og þá sem annar aðili fer með í umboði framleiðanda. Ríkisskattstjóri setur matsreglur um hámarksfjárhæð frádráttar vegna vinnslu og/eða sölu afurða. Þá er við ákvörðun á gjaldstofni búnaðargjalds heimilt að draga frá veltu í virðisaukaskattsskyldri starfsemi kaupverð lífdýra til áframeldis til framleiðslu búfjárafurða
Bókhaldsleg aðgreining o.fl.
Reki búvöruframleiðandi aðra starfsemi en gjaldskyld er ber honum að halda þeirri starfsemi aðgreindri í bókhaldi sínu eða færa hana á sérstakan rekstrarreikning utan landbúnaðarframtals. Á framtali til búnaðargjalds á að sundurliða gjaldstofn eftir búgreinum. Enn fremur skal búvöruframleiðandi sundurgreina gjaldstofn eftir starfsstöðvum ef aðsetur þeirra er annað en lögheimili framleiðanda og á starfssvæði annars búnaðarsambands sem þá skal tilgreint. Búnaðargjald er rekstrarkostnaður skv. 31. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og frádráttarbært frá tekjum þess árs sem það reiknast af.
Álagning
Gjaldskyldir búvöruframleiðendur skulu skila framtali til skattstjóra þar sem gjaldskyldar fjárhæðir eru tilgreindar eftir búgreinum innan framtalsfrests. Álagning búnaðargjalds fer fram með álagningu opinberra gjalda og kemur til innheimtu á gjalddögum þinggjalda. Um álagningu búnaðargjalds gilda sömu ákvæði og er að finna í X. kafla laga nr. 90/2003, um tekjuskatt. Um ábyrgð á greiðslu, innheimtu, upplýsingaskyldu, eftirlitsheimildir og málsmeðferð gilda og ákvæði þeirra laga.
Fyrirframgreiðsla
Búnaðargjald er einnig innheimt fyrirfram og tekur fyrirframgreiðslan mið af álagningu fyrra árs. Fyrirframgreiðsla nemur 1,2% af búnaðargjaldsstofni ársins á undan og greiðist með fimm jöfnum mánaðarlegum greiðslum mánuðina ágúst til desember á viðkomandi tekjuári. Greiði gjaldskyldur búvöruframleiðandi ekki fyrirframgreiðslu á tilskildum tíma eða vangreiði hann skal innheimtumaður ríkissjóðs reikna dráttarvexti á þá fjárhæð sem vangoldin er frá gjalddaga. Þegar álagning fer fram kemur fyrirframgreiðsla til frádráttar. Ef álagning er hærri en ákvörðuð fyrirframgreiðsla skal gjaldandi greiða mismuninn með sem næst jöfnum greiðslum á gjalddögum þinggjalda. Við mismun sem á rætur að rekja til of hárrar fyrirframgreiðslu bætist 2,5% álag.
Lækkun fyrirframgreiðslu
Gjaldskyldum búvöruframleiðendum er heimilt að sækja um breytingu ákvarðaðrar fyrirframgreiðslu til skattstjóra í umdæmi sínu og skal skattstjóri taka slíka umsókn til greina sé fyrirsjáanlegt að búnaðargjald breytist um sem nemur a.m.k 25% á milli ára, þó að lágmarki um 10.000 kr. Umsókn þarf að vera skrifleg og í henni þurfa að koma skilmerkilega fram ástæður beiðni, m.a. viðeigandi greinargerð um breytingar á tekjum af búvöruframleiðslu, þannig að skattstjóra sé kleift að taka réttmæta ákvörðun í málinu. Skattstjóri úrskurðar um breytingu greiðsluskyldunnar innan hæfilegs frests frá því að hún berst.
