Raunverulegir eigendur

Við nýskráningu lögaðila eða útibúa í fyrirtækjaskrá ber að tilkynna um raunverulega eigendur þeirra. Ef ekki hefur verið tilkynnt um raunverulega eigendur þeirra aðila sem þegar eru skráðir í fyrirtækjaskrá skulu þeir hafa frumkvæði að því að bæta úr því. Í þeim tilvikum er frestur til að veita upplýsingar til 1. júní 2020.

Verði breytingar á áður skráðum upplýsingum um raunverulega eigendur ber að tilkynna þær til fyrirtækjaskrár innan tveggja vikna frá breytingu.

Veita skal upplýsingar um raunverulega eigendur með eyðublaði RSK 17.27. Sama á við um allar breytingar sem verða á raunverulegum eigendum.

Skráningarskyld félög eru sjálf ábyrg fyrir því að afla upplýsinga um raunverulega eigendur sína og getur fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra ekki veitt sérstakar ráðleggingar í þeim efnum. Leiki vafi á því hver telst raunverulegur eigandi skráningarskylds félags skal leita ráða hjá utanaðkomandi fagaðila, s.s. lögmanni, löggiltum endurskoðanda eða endurskoðunarfyrirtækis.

Tilkynning um raunverulega eigendur (RSK 17.27)

Hver er raunverulegur eigandi?

Raunverulegur eigandi er alltaf einstaklingur, einn eða fleiri, og er sá sem í raun á starfsemi eða stýrir lögaðila með beinum eða óbeinum hætti. Raunverulegur eigandi er ekki endilega skráður eigandi fjármuna, eigna eða fyrirtækja.

Við mat á því hverjir eru raunverulegir eigendur er horft til ýmissa atriða, s.s. skráðs eignarhalds, annarra eignarheimilda, atkvæðisréttar sé það annað en eignarhald gefur til kynna, rétt til að tilnefna stjórnarmenn eða annarra atriða sem veita viðkomandi bein eða óbein yfirráð eða stjórnun skráðs aðila. Sem dæmi má nefna ákvæði í stofnsamningum, hluthafasamkomulagi, samþykktum eða öðrum samningum.

Raunverulegur eigandi getur meðal annars talist vera:

  • Einstaklingur eða einstaklingar sem eiga beint eða óbeint meira en 25% hlut í lögaðilanum.
  • Einstaklingur eða einstaklingar sem ráða yfir meira en 25% atkvæðisréttar með beinum og/eða óbeinum hætti.
  • Einstaklingur eða einstaklingar sem teljast á annan hátt hafa yfirráð yfir lögaðila, s.s. vegna ákvæða í samþykktum, hluthafasamkomulagi eða öðrum samningum.

 

Ef ekki er mögulegt að finna raunverulegan eiganda vegna svo dreifðs eignarhalds að engir einstaklingar eiga eða stýra lögaðila eða ef vafi leikur á um eignarhaldið, skal sá einstaklingur eða einstaklingar sem stjórna starfsemi lögaðilans teljast raunverulegir eigendur og skal skrá þá sem slíka í fyrirtækjaskrá.

Dæmi um raunverulega eigendur

Eftirfarandi eru dæmi um það hverjir teljast raunverulegir eigendur. Rétt er að hafa í huga að einstaklingar kunna að teljast raunverulegir eigendur af öðrum ástæðum en fram koma í dæmunum, s.s. vegna ákvæða í hluthafasamkomulagi eða öðrum samningum.

Einnig skal hafa í huga að ef ekki er mögulegt að finna raunverulegan eiganda vegna svo dreifðs eignarhalds að engir einstaklingar eiga eða stýra lögaðila eða ef vafi leikur á um eignarhaldið, skal sá einstaklingur eða einstaklingar sem stjórna starfsemi lögaðilans teljast raunverulegir eigendur.

Dæmi 1 - Beint eignarhald yfir 25%
Raunverulegur eigandi dæmi 1

Dæmi 2 - Beint eignarhald og atkvæðisréttur yfir 25%
Raunverulegur eigandi dæmi 2

Dæmi 3 - Beint og óbeint eignarhald eða atkvæðisréttur yfir 25%
Raunverulegur eigandi dæmi 3

Varðveisla gagna

Lögaðilar skulu varðveita upplýsingar og gögn í fimm ár eftir að raunverulegu eignarhaldi lýkur. Að þeim tíma liðnum skal gögnunum eytt. Ef tilefni er til getur ríkisskattstjóri kveðið á um að gögn séu varðveitt umfram framangreind tímamörk, en þó ekki lengur en í fimm ár til viðbótar.

Viðurlög

Ákveðin viðurlög eru við því að láta hjá líða að veita upplýsingar um raunverulega eigendur, upplýsingar eru rangar eða villandi eða ef farið er gegn reglum um varðveislu gagna. Í eftirfarandi umfjöllun er farið yfir þau viðurlög sem beitt er við þær aðstæður.

Dagsektir

Ríkisskattstjóri hefur heimild til þess að leggja dagsektir með úrskurði á skráningarskyldan aðila veiti hann ekki umbeðnar upplýsingar eða sinni ekki kröfum um úrbætur innan hæfilegs frests. Greiðast dagsektir þar til farið hefur verið að kröfum ríkisskattstjóra.

Dagsektirnar geta numið frá 10 þús. kr. til 500 þús. kr. á dag og er heimilt að ákveða þær sem hlutfall af tilteknum stærðum í rekstri skráningarskylds aðila. Við ákvörðun um fjárhæð dagsekta er heimilt að taka tillit til eðlis vanrækslu eða brots og fjárhagslegs styrkleika viðkomandi aðila.

Óinnheimtar dagsektir falla ekki niður þótt aðilar verði síðar við kröfum ríkisskattstjóra.

Lækka má eða fella niður dagsektir hafi utanaðkomandi eða óviðráðanleg atvik valdið því að umbeðnar upplýsingar voru ekki lagðar fram eða kröfum um úrbætur ekki sinnt.

Dagsektir sem ákvarðaðar eru samkvæmt þessu eru aðfararhæfar.

Stjórnvaldssektir

Ríkisskattstjóri getur lagt stjórnvaldssektir með úrskurði í eftirfarandi tilvikum:

 

  • Ef látið er hjá líða að veita ríkisskattstjóra upplýsingar.
  • Ef veittar upplýsingar eru rangar eða villandi.
  • Ef upplýsingar eru ekki uppfærðar innan tveggja vikna frá því breyting átti sér stað.
  • Ef farið er gegn reglum um varðveislu gagna.

 

Við ákvörðun sekta samkvæmt ofangreindu skal meðal annars tekið tillit til allra atvika sem máli skipta, þar með talið eftirfarandi:

 

  • Alvarleika brots.
  • Hvað brotið hefur staðið lengi.
  • Ábyrgðar hins brotlega hjá lögaðilanum.
  • Fjárhagsstöðu hins brotlega.
  • Ávinnings af broti eða taps sem forðað er með broti.
  • Hvort brot hafi leitt til taps þriðja aðila.
  • Hvers konar mögulegra kerfislegra áhrifa brotsins.
  • Samstarfsvilja hins brotlega.
  • Fyrri brota.
  • Hvort um ítrekað brot sé að ræða.

 

Ákvarðanir um stjórnvaldssektir skulu teknar með úrskurði ríkisskattstjóra og eru þær aðfararhæfar. Séu stjórnvaldssektir ekki greiddar innan mánaðar frá ákvörðun ríkisskattstjóra skal greiða dráttarvexti af fjárhæð sektarinnar.

Stjórnvaldssektum verður beitt óháð því hvort lögbrot eru framin af ásetningi eða gáleysi.

Sektir sem lagðar eru á einstaklinga geta numið frá 100 þús. kr. til 5 millj. kr. Sektir sem lagðar eru á lögaðila geta numið frá 500 þús. kr. til 80 millj. kr., en geta þó verið hærri eða allt að 10% af heildarveltu samkvæmt síðasta samþykkta ársreikningi lögaðilans eða 10% af síðasta samþykkta samstæðureikningi ef lögaðili er hluti af samstæðu.

Þegar brot á lögunum er framið í starfsemi lögaðila, og í þágu hans, má leggja stjórnvaldssekt á lögaðilann án tillits til þess hvort sök verði sönnuð á fyrirsvarsmann eða samstarfsmann lögaðila. Hafi fyrirsvarsmaður eða starfsmaður gerst sekur um brot á lögunum má einnig leggja stjórnvaldssekt á lögaðilann ef brotið var í þágu hans.

Ef einstaklingur eða lögaðili brýtur gegn lögunum eða reglugerðum settum á grundvelli þeirra og fyrir liggur að hann hafi hlotið fjárhagslegan ávinning af broti er heimilt að ákvarða hinum brotlega sektarfjárhæð sem getur numið allt að tvöfaldri fjárhæð fjárhagslegs ávinnings hins brotlega.

Heimild til afskráningar og slita skráningarskylds aðila

Ef í ljós kemur að skráningarskyldur aðili fylgir ekki lögum um skráningu raunverulegra eigenda skal ríkisskattstjóri krefjast þess að úr sé bætt innan hæfilegs frests. Sinni skráningarskyldur aðili ekki kröfu ríkisskattstjóra um úrbætur innan þriggja mánaða frá því að þess var krafist má fella skráningu hans niður.

Innan árs frá afskráningu geta raunverulegir eigendur, lánardrottnar eða ríkisskattstjóri gert þá kröfu að bú aðilans verði tekið til gjaldþrotaskipta. Jafnframt má ríkisskattstjóri breyta skráningu þannig að afskráður aðili sé skráður á nýjan leik enda berist beiðni þar að lútandi innan árs frá afskráningu og sérstakar aðstæður réttlæti endurskráningu. Ekki má ráðstafa heiti aðilans á þessum tíma.

Þótt aðili hafi verið felldur af skrá samkvæmt framansögðu breytir það í engu persónulegri ábyrgð sem stjórnar- eða félagsmenn kunna að bera vegna skuldbindinga aðilans.

Hafi krafa borist um að bú aðilans verði tekið til skipta skal skráning hans í fyrirtækjaskrá standa óbreytt eftir að héraðsdómari hefur kveðið upp úrskurð um að búið verði tekið til skipta.

Málshöfðunarfrestur

Vilji aðili ekki una ákvörðun ríkisskattstjóra um dagsektir eða stjórnvaldssektir getur hann höfðað mál til ógildingar hennar fyrir dómstólum. Mál skal höfðað innan þriggja mánaða frá því að aðila var tilkynnt um ákvörðunina. Málshöfðun frestar ekki réttaráhrifum ákvörðunar né heimild til aðfarar samkvæmt henni.

Sé mál höfðað til ógildingar ákvörðunar innan 14 daga frá því að viðkomandi aðila var tilkynnt um hana og óski hann jafnframt eftir að málið hljóti flýtimeðferð er ekki heimilt að innheimta dagsektir eða stjórnvaldssektir fyrr en dómur hefur fallið. Þrátt fyrir málshöfðun til ógildingar ákvörðunar leggjast dagsektir áfram á viðkomandi málsaðila.

Ákvörðun samkvæmt lögunum verður ekki skotið til æðra stjórnvalds.

Ítarefni

Hvar finn ég reglurnar?

Skilgreining á raunverulegum eiganda – 13. tölul. 3. gr. laga nr. 140/2018, um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka

Lög um skráningu raunverulegra eigenda nr. 82/2019

Aðgangur að upplýsingum um raunverulega eigendur – 7. gr.

Skylda til að veita upplýsingar um raunverulega eigendur – 3. og 6. mgr. 4. gr.

Tilkynningar um breytingu á áður skráðum upplýsingum – 6. gr.

Upplýsingar sem veita ber um raunverulega eigendur – 2. mgr. 4. gr.

Varðveisla gagna – 11. gr.

Viðurlög – III. kafli laganna

Eyðublöð

Tilkynning um raunverulega eigendur - RSK 17.27

Til baka

Þessi síða notar vefkökur. Lesa meira Loka kökum